Prawa osoby zatrzymanej przez Policję, zażalenie na zatrzymanie

Adwokat podkreśla, że zgodnie z art. 244 §  1 kpk Policja ma prawo zatrzymać osobę podejrzaną, jeżeli istnieje uzasadnione przypuszczenie, że popełniła ona przestępstwo, a zachodzi obawa ucieczki lub ukrycia się tej osoby albo zatarcia śladów przestępstwa bądź też nie można ustalić jej tożsamości albo istnieją przesłanki do przeprowadzenia przeciwko tej osobie postępowania w trybie przyspieszonym.

Adwokat podkreśla, że w literaturze podnosi się, iż „uzasadnione przypuszczenie”, że osoba, która ma zostać zatrzymana, popełniła przestępstwo, zachodzi wtedy, gdy uprawniony organ dysponuje takimi dowodami, które z dużym prawdopodobieństwem wskazują na ten fakt oraz na tę, a nie inną osobę (L.K. Paprzycki, Sądowa kontrola…, s. 38, Komentarz LEX).

Z zatrzymania sporządza się protokół, w którym należy podać;

  • imię, nazwisko i funkcję dokonującego tej czynności;
  • imię i nazwisko osoby zatrzymanej, a w razie niemożności ustalenia tożsamości – jej rysopis oraz dzień, godzinę, miejsce i przyczynę zatrzymania z podaniem, o jakie przestępstwo się ją podejrzewa.

Należy także wciągnąć do protokołu złożone przez zatrzymanego oświadczenia oraz  zaznaczyć udzielenie mu informacji o przysługujących prawach.

Zatrzymanemu przysługuje prawo do:

  • niezwłocznego kontaktu z adwokatem lub radcą prawnym i bezpośredniej rozmowy z nim (w wyjątkowych wypadkach, uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, zatrzymujący może zastrzec, że będzie przy niej obecny)
  • otrzymania odpisu protokołu zatrzymania;
  • bycia wysłuchanym;
  • odmowy składania wyjaśnień;
  • zawiadomienia wskazanej osoby, pracodawcy, szkoły, uczelni;
  • prawo do wniesienia zażalenia na zatrzymanie;
  • prawo do informacji o przyczynie zatrzymania;
  • prawo do niezbędnej pomocy medycznej;
  • natychmiastowego zwolnienia jeśli przyczyny zatrzymania przestaną istnieć. Jeśli zatrzymany nie zna wystarczająco języka polskiego – prawo do korzystania z bezpłatnej pomocy tłumacza;
  • jeśli zatrzymany nie jest obywatelem polskim, prawo do kontaktu z urzędem konsularnym lub z przedstawicielem dyplomatycznym państwa, którego jest obywatelem.

Zażalenie na zatrzymanie

Zgodnie z art. 246 § 1. kpk zatrzymanemu przysługuje zażalenie do sądu, w którym może się domagać zbadania zasadności, legalności oraz prawidłowości jego zatrzymania.

Zażalenie przysługuje zarówno na zatrzymanie policyjne, jak również sądowe czy prokuratorskie.

Podkreślić wymaga, że zażalenie nie przysługuje na ujęcie obywatelskie (art.  243 §  1 kpk).

,,Zażalenie wnosi się w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia o zatrzymaniu, za pośrednictwem organu, który zarządził zatrzymanie albo bezpośrednio do właściwego sądu rejonowego, o ile skarżący nie jest już pozbawiony wolności. Zażalenie może być wniesione także po uchyleniu zatrzymania” (Paprzycki Lech Krzysztof (red.), Komentarz aktualizowany do art. 1-424 Kodeksu postępowania karnego, LEX).

Sądem właściwym miejscowo jest sąd rejonowy właściwy dla miejsca zatrzymania, a w przypadku  prowadzonego  już postępowania, właściwy jest sąd rejonowy miejsca prowadzenia tego postępowania.

Sąd rozpoznaje zażalenie na posiedzeniu, w składzie jednego sędziego.

Na postanowienie sądu rozpoznającego zażalenie środek odwoławczy nie przysługuje. 

Warto dodać, że w sytuacji, kiedy zażalenie było niesłuszne, zatrzymanemu przysługuje zadośćuczynienie  i odszkodowanie.

adw. Patrycja Pietryka

Share Button