Opieka naprzemienna nad dzieckiem – na czym polega? W jakich sytuacjach może być orzeczona?

Opieka naprzemienna polega na tym, że dziecko rodziców żyjących w rozłączeniu (najczęściej w wyniku rozwodu lub rozpadu związku konkubenckiego), mieszka w ustalonych okresach czasowych raz u jednego rodzica, a raz u drugiego, np. dwa tygodnie u matki, zaś dwa następne u ojca.

Ten system opieki stał się popularny m.in. w Stanach Zjednoczonych i w krajach skandynawskich. W Polsce opieka naprzemienna jest stosunkowo nowym rozwiązaniem, gdyż jeszcze do niedawna sądy w przypadku rodziców żyjących w rozłączeniu, musiały w wyroku podjąć decyzję, któremu z nich powierzyć wykonywanie władzy rodzicielskiej. Drugi z nich miał z reguły ograniczoną władzę rodzicielską do współdecydowania o istotnych sprawach dziecka.

Aby sąd ustanowił opiekę naprzemienną, rodzice dziecka powinni przedstawić mu plan wychowawczy, zgodny z dobrem dziecka. Plan wychowawczy musi uwzględniać harmonogram pobytu dziecka u każdego rodzica, plan spędzania świąt, wakacji, ferii itp.

Sąd przy ocenie takiego planu, będzie brać pod uwagę, czy rodzice będą zdolni przestrzegać poczynionych ustaleń i czy nie ucierpi na tym interes małoletniego. Przykładowo, jeśli rodzice mieszkają w różnych częściach Polski, realizacja opieki naprzemiennej z pewnością nie będzie zasadna i zgodna z dobrem dziecka.

Prawnik podkreśla, że przy ustalaniu planu wychowawczego, warto skonsultować się z psychologiem lub udać się do profesjonalnego mediatora, tak aby plan wychowawczy był jak najbardziej zgodny z dobrem dziecka i uwzględniał jego wszystkie, adekwatne do wieku potrzeby.

W przypadku orzeczenia opieki naprzemiennej, sąd może postanowić, że rodzice pokrywają koszty pobytu dziecka w dniach, w których przebywa ono z każdym z nich (alimenty).

Opieka naprzemienna jest różnie oceniana. Część osób jest zdania, że taka forma sprawowania opieki ma wiele wad – powoduje m.in. brak bezpieczeństwa i stabilności emocjonalnej dziecka.

Co do zasady, polskie sądy nadal skłaniają się ku powierzeniu wykonywania pełni władzy rodzicielskiej tylko jednemu z rodziców.

adwokat Patrycja Pietryka