W jakich sytuacjach i w jaki sposób można skutecznie wydziedziczyć

Prawnik wskazuje, że spadkodawca może w testamencie pozbawić zstępnych, (dzieci) małżonka i rodziców zachowku (wydziedziczenie), jeżeli uprawniony do zachowku:

1)wbrew woli spadkodawcy postępuje uporczywie w sposób sprzeczny z zasadami współżycia społecznego (przykładem może być tutaj zaniedbywanie przez uprawnionego obowiązków alimentacyjnych wobec swojej rodziny, nadużywanie alkoholu czy prowadzenie działalności przestępczej);

2)dopuścił się względem spadkodawcy albo jednej z najbliższych mu osób umyślnego przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub wolności albo rażącej obrazy czci (określenie osoby najbliższej powinno nastąpić z uwzględnieniem okoliczności konkretnej sprawy);

3)uporczywie nie dopełnia względem spadkodawcy obowiązków rodzinnych (przez niewywiązywanie się z obowiązków rodzinnych należy rozumieć m.in. brak zachowywania  więzów uczuciowych, brak sprawowania w razie potrzeby stosownej opieki nad spadkodawcą, wszczynanie ciągłych awantur, kierowanie pod adresem spadkodawcy nieuzasadnionych i krzywdzących zarzutów, wyrzucenie z domu).

Prawnik wskazuje, że przyczyny wymienione w  pkt. 1 i 3 muszą mieć charakter uporczywy. Zdarzenia o charakterze jednorazowym czy stany krótkotrwałe nie uzasadniają wydziedziczenia. Zachowanie ma więc charakter uporczywy, jeśli jest długotrwałe lub wielokrotne (tak A. Kidyba, E. Niezbecka, komentarz do art. 1008 k.c. (w:) Kodeks cywilny. Komentarz, t. IV. Spadki, LEX/el. 2015; zob. też wyrok SA w Szczecinie z dnia 4 kwietnia 2014 r., I ACa 887/12, LEX nr 1474828; wyrok SA w Warszawie z dnia 24 listopada 2011 r., I ACa 524/11, LEX nr 1237745).

Adwokat nadmienia, że zachowanie uprawnionego do zachowku musi być świadome i spowodowane okolicznościami, które leżą po jego stronie. Dlatego nie będą stanowiły podstawy wydziedziczenia zachowania spadkobiercy niezależne od jego woli, np. gdy nie mógł spełniać obowiązków rodzinnych wobec spadkodawcy z powodu długotrwałego wyjazdu czy złego stanu zdrowia. Tym bardziej gdy czyny uprawnionego zostały dokonane w stanie wyłączającym swobodne albo świadome powzięcie decyzji i wyrażenie woli.

Adwokat podkreśla, że wydziedziczenie może być dokonane jedynie w testamencie, przyczyna wydziedziczenia musi być wyraźnie sprecyzowana. Wydziedziczenia można dokonać wyłącznie z powyżej wskazanych przesłanek, nie może być ograniczone warunkiem, ani terminem.

Adwokat podkreśla, że aby wydziedziczenie było ważne, spadkodawca nie musi dosłownie posługiwać się określeniami „pozbawienie prawa do zachowku”, „czy wydziedziczenie”. Wystarczy, że jego wola wydziedziczenia wyraźnie wynika z treści testamentu.

Spadkodawca poprzez wydziedziczenie nie może modyfikować wielkości należnego zachowku. Nie dopuszczalne jest wydziedziczenie częściowe, polegające np. na zmniejszeniu należnego zachowku do ¼ sumy.

Prawnik nadmienia, że w wyniku wydziedziczenia uprawniony zostaje pozbawiony całości zachowku. W praktyce oznacza to, iż zostaje całkowicie wyłączony od dziedziczenia.

W przypadku zawiłości prawnych najlepiej skorzystać z porady prawnej prawnika (adwokata),  w przypadku braku dostatecznych możliwości finansowych, można wystąpić do sądu o wyznaczenie prawnika (adwokata) z urzędu. Jeśli brak dostatecznych możliwości finansowych będzie należycie wykazany, wówczas sąd przyzna nam nieodpłatną pomoc prawną.

adwokat Patrycja Pietryka

 

 

Share Button