Choroba psychiczna, a unieważnienie umowy

Jeśli osoba chora psychicznie, z niedorozwojem umysłowym lub z innym nawet przemijającym zaburzeniem podpisała umowę, można występować z powództwem o unieważnienie takiej czynności.

W postępowaniu sądowym, najważniejsze będzie wykazanie, że w czasie podpisywania umowy, miała wyłączone świadome lub swobodne podejmowanie decyzji.

Stan wyłączający świadomość to generalnie brak rozeznania, niemożność rozumienia zachowań własnych oraz innych osób. Oznacza także niezdawanie sobie sprawy ze znaczenia i skutków własnego postępowania. Taki stan musi przy tym wynikać z przyczyny wewnętrznej tj. ze stanu, w jakim znajduje się osoba składająca oświadczenie woli, a nie z okoliczności zewnętrznych, w jakich osoba ta się znalazła.

Do pozwu należy powoływać wszelkie istotne dowody na ten fakt. Chodzi tu przede wszystkim o dokumentację medyczną.

 Jeśli nie jesteśmy fizycznie w jej posiadaniu, można zwrócić się do sądu, aby wystąpił do placówek medycznych z wnioskiem o przesłanie dokumentacji. W takim wniosku trzeba podać dokładnie adresy tych konkretnych placówek. Zgodnie bowiem z zasadami postępowania cywilnego Sąd – co do zasady – nie jest zobligowany do szukania dowodów z urzędu.

Istotne w tego typu postępowaniach jest przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego psychiatry. Już w pozwie powinno się zatem zawnioskować o przeprowadzenie takiego dowodu.

Jeśli biegły wyda opinię niekorzystną, nie oznacza to automatycznie przegranej sprawy. Od opinii biegłego można wnieść zarzuty, zawnioskować o powołanie innego biegłego. Można także wnioskować, aby biegły stawił się na termin posiedzenia sądowego.

Powództwo w przedmiocie unieważnienia umowy z uwagi na niepoczytalność nie jest ograniczone terminem.

W przypadku braku środków finansowych na wniesienie powództwa, można wnioskować o zwolnienie z kosztów sądowych. W tym celu trzeba dołączyć do pozwu formularz ,,oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania’’. Formularz ten można pobrać bez problemu z Internetu.

A co jeśli umowa zawarta przez osobę chorą psychicznie została podpisana przed Notariuszem?

Notariuszowi nie wolno dokonywać czynności notarialnej, jeżeli poweźmie wątpliwość, czy strona czynności notarialnej ma zdolność do czynności prawnych. Notariusz nie jest jednak biegłym z zakresu psychiatrii. Nie należy zatem oczekiwać, że dokona stanu zdrowia strony umowy w sposób profesjonalny.

Podsumowując, umowa zawarta przed Notariuszem przez osobę chorą psychicznie, podlega unieważnieniu na takich samych zasadach.

A co w sytuacji, gdy osoba chora psychicznie, która podpisała umowę zmarła?

W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że unieważnienie umowy z uwagi na niepoczytalność jest dopuszczalne także po śmierci strony, która złożyła wadliwe oświadczenie woli. Warunkiem jest, aby materiał zebrany w sprawie wystarczył do udowodnienia, że taki stan istniał w chwili składania oświadczenia woli.

W razie pytań zapraszam do kontaktu z Kancelarią.

Adwokat Patrycja Pietryka

Kancelaria Adwokacka w Wołowie i we Wrocławiu

Share Button